Sân cỏ nhân tạo Ellis Park là nỗi ám ảnh với Italia. (25-06-2010)

"Italy đâu lạ gì những trận cầu sinh tử. Hoặc chúng tôi đi tiếp, hoặc về nhà. Italia từng nhiều lần rơi vào các tình huống hiểm nghèo như bây giờ và chúng tôi biết phải làm thế nào để đạt kết quả tốt nhất", hậu vệ Zambrotta, một trong 9 thành viên sót lại từ thế hệ vô địch World Cup 2006, tuyên bố đầy tự tin trước trận đấu mà Italy phải thắng Slovkia để tự quyết định số phận. Đây có lẽ cũng là niềm tin chung của các thành viên khác trong tuyển Italy cũng như hàng triệu tifosi trên khắp hành tinh. Niềm tin ấy không hề vô căn cứ, bởi lịch sử từng ghi nhận Italy đã hơn một lần vượt qua những tình thế nghặt nghèo tương tự.

Nhưng thực tế trên sân Ellis Park cho thấy Italy chỉ thể hiện được tinh thần quật khởi ấy trong khoảng 30 phút cuối trận. Đó là thời gian mà các học trò của Lippi đá với sức mạnh lạ thường, làm tái hiện hình ảnh huy hoàng về đội bóng chơi tấn công tổng lực với tốc độ như điện xẹt từng đánh bại chủ nhà Đức ở trận bán kết World Cup 2006 - trận đấu hay nhất của họ ở giải đấu ấy. Hai bàn thắng đã được ghi, một bàn thắng bị từ chối vì lỗi việt vị, một cú sút bị phá trên vạch vôi và không dưới 3 tình huống khác có thể dẫn tới bàn thắng. Nhưng sự vùng dậy ấy là quá muộn màng và không đủ để giúp Italy đảo ngược tình thế, sửa chửa cho những sai sót một cách hệ thống của hàng thủ yếu kém khiến họ bị dẫn bàn từ hiệp đầu và thủng lưới thêm hai lần trong gần 20 phút cuối.

Thua trận 2-3, thầy trò Lippi xếp chót bảng và bị loại. Kết cục đen tối - đội nhà bị phế truất khỏi ngai vàng- mà một bộ phận dư luận Italy hình dung ra từ trước khi World Cup khởi tranh đã thành hiện thực. Sau Pháp, nhà Á quân năm 2006, Italy trở thành ông lớn thứ hai sớm bị loại khỏi ngày hội bóng đá trên đất Nam Phi, và đi vào vết xe đổ của chính người láng giềng châu Âu này năm 2002 - ĐKVĐ bị bật bãi ngay sau giai đoạn đấu bảng của kỳ World Cup kế tiếp. Hình ảnh về một "binh đoàn thiên thanh" hào hùng quen thuộc cũng bị chính họ làm hoen ố, bởi đây là lần đầu tiên kể từ năm 1974, Italy phải chứng kiến giấc mơ World Cup của họ bị bóp nghẹt khi cuộc chơi còn chưa bước sang giai đoạn hai.

Đớn đau, ê chề và tủi hổ. Khi tiếng còi tan trận vang lên, HLV Lippi cúi gằm mặt, bước vội vào đường hầm như muốn tránh ống kính truyền hình. Ngoài sân, hai học trò của ông, Quagliarella và Di Natale, cũng như nhiều tifosi khác có mặt tại Ellis Park chẳng kìm nổi những giọt nước mắt cay đắng và tiếc nuối. Những cầu thủ Italy còn lại rời sân với gương mặt thất thần và đôi chân nặng trĩu. Ngược lại, vẻ phấn khích, nụ cười rạng rỡ hiện rõ trên nét mặt từng thành viên tuyển Slovakia cũng như đám đông CĐV của họ. Ngay lần đầu tiên dự World Cup, đội bóng non trẻ thuộc Liên bang Tiệp Khắc cũ đã lập nên chiến công chói lọi bằng cách đánh bại , truất ngôi nhà ĐKVĐ để giành quyền đi tiếp. Chưa cần biết tương lai nào chờ đợi ở vòng hai, nơi họ nhiều khả năng sẽ gặp ứng cử viên vô địch Hà Lan, Slovakia vẫn xứng đáng với tất cả lời khen ngợi vì những gì họ đã thể hiện.

Cùng gây thất vọng lớn hai trận đầu, nên cả Italy lẫn Slovkia đều có những thay đổi đáng kể về nhân sự và chiến thuật. Cho trận đấu sống còn của đội nhà, Lippi quyết định gạt Gilardino, Marchisio gây thất vọng trước đó để Di Natale và Gattuso đá chính. Sơ đồ 4-2-3-1 và 4-4-2 không phát huy hiệu quả cũng được thay bằng đồ 4-3-3 với Di Natale và Pepe từ hai biên hỗ trợ trung phong Iaquinta. Do Slovakia ở thế bất lợi về mặt điểm số và phải chủ động tấn công, Italy có điều kiện triển khai lối đá phòng ngự phản công sở trường. Tuy nhiên, tất cả những thay đổi ấy đều không phát huy tác dụng, mà thậm chí còn làm nhà vô địch năm 2006 chơi tệ hơi cả hai trận trước đó. Các học trò của Lippi không giữ được bóng, thiếu cả nhịp điệu lẫn tốc độ và vì thế, không có lấy một pha phối hợp ra hồn.

Hàng thủ do Cannavaro tiếp tục mắc sai sót và suýt khiến Italy phải trả giá ngay phút thứ 7. Cặp trung vệ Chiellini - Cannavaro như mất tích khi Vittek đánh đầu chuyền bóng vào vòng cấm cho Hamsik để tiền vệ CLB Napoli này thoải mái dứt điểm. Nếu anh này ra chân chuẩn xác hơn chút xíu, Italy có lẽ chẳng phải đợi đến phút 25 mới thủng lưới. Ở giữa sân, Gattuso, cựu binh được Lippi kỳ vọng sẽ tăng cường sức chiến đấu, cũng không hoàn thành nhiệm vụ. Điểm nhấn về cầu thủ dữ dằn này suốt hiệp đầu chỉ là cú chuồi bóng ác ý (nhưng đủ kín để thoát thẻ phạt) vào đầu gối Strba ở phút 43. Các pha lên bóng của Italy cũng rời rạc vì sự thiếu chính xác trong những đường chuyền cuối cùng.

Trong khi đó, cả 4 thay đổi nhân sự bên phía Slovkia so với trận thua Paraguay - Zabavnik, Kucka, Stoch, Jendrisek đá chính thay Weiss, Kozak, Salata,Sestak - đều phát huy tác dụng. Việc HLV Vladimir Weiss Sr quyết định chọn sơ đồ 4-2-3-1 với Hamsik đá hộ công nhưng thường xuyên dâng cao khi trung phong Vittek dạt biên cũng giúp đội bóng Đông Âu chơi tấn công thanh thoát và khó lường hơn. Sự chủ động về mặt thế trận và sức ép mà họ tạo ra bên phần sân Italy rồi cũng đem lại kết quả cụ thể là bàn mở tỷ số ở phút 25. Sau một pha hãm thành của Slovakia, De Rossi vội vàng chuyền lên và vô tình đưa bóng tới chân Kucka. Bóng ngay lập tức được đẩy cho Vittek để anh này thoát xuống rồi dứt điểm nhanh từ mép vòng cấm vào góc xa, khiến Marchetti không thể với tới. Một lần nữa, cặp Chiellini - Cannavaro không có mặt kịp thời để can thiệp.

Không chỉ phối hợp nhuần nhuyễn và khai thác tốt sự chậm chạp của cặp trung vệ Italy, Slovakia còn sở hữu một thứ vũ khí đáng sợ nữa là những cú sút xa uy lực nhờ sự nhạy cảm với các khoảng trống mà Italy tạo ra phía trước cầu môn. Phút 34, nếu không có pha bay người cứu thua xuất sắc của Marchetti, Jendrisek đã suýt nhân đôi cách biệt với pha nã đại bác đưa bóng đi hiểm, vào góc cao khung thành đội ĐKVĐ thế giới.  Sang phút bù giờ thứ ba của hiệp một, tới lượt Kucka làm Italy toát mồ hôi với một cú sút sấm sét tương tự từ cự ky 26 mét, nhưng bóng lại đi ra ngoài mép lưới.

Sự trì trệ của Italy ở hiệp đầu buộc Lippi phải điều chỉnh, nhằm tăng cường thế công từ hai biên bằng cách rút Gattuso, Criscito để lấy chỗ cho Quagliarella và Maggio. Pirlo cũng được đưa vào sân ngay sau đó với hy vọng tăng xác suất chính xác suất thành công trong các đường chuyền dài. Những thay đổi này ít nhiều đã phát huy tác dụng, giúp Italy chơi có nét hơn. Cơ hội cũng từ đó bắt đầu xuất hiện và nếu pha xoay người dứt điểm nhanh của Quagliarella không bị Skrtel phá ngay trên vạch vôi, Italy đã gỡ hòa ở phút 67. Tuy nhiên, trong khi các đồng đội ở phía trên miệt mài đi tìm bàn thắng, hàng thủ Italy lại hớ hênh và để thủng lưới bàn thứ hai. Vẫn là Vittek trừng phạt sự hớ hênh ấy khi thoát xuống nhanh hơn một nhịp, thoát khỏi nỗ lực truy cản của Chiellini để đá nối vào góc gần từ pha căng ngang bên cánh phải của Hamsik. 

Sự kiên trì rồi cũng đem lại cho Italy bàn thắng mà họ chờ đợi ở phút 81. Sau khi Quagliarella dứt điểm căng khiến Mucha không thể bắt dính bóng, Di Natale đã có mặt kịp thời, dứt điểm vào lưới trống.  Được khích lệ bởi bàn gỡ này, Italy tiếp tục tấn công như vũ bão để tìm kiếm bàn thứ hai. Họ đã được một phen mừng hụt ở phút 85 khi Quagliarella nhanh chân đá nối tung lưới Mucha. Nhưng trọng tài biên đã căng cờ báo tiền đạo tuyển Italy đã rơi vào thế việt vị khi nhận đường chuyền từ trái vào của Di Natale.  Tuy nhiên, lửa hy vọng mà Italy vừa nhen nhóm lên một lần nữa bị chính họ dập bắt bởi sự kém cỏi của hàng thủ. Phút 89, từ pha phối hợp ném biên, cầu thủ vào thay người bên phía Slovakia, Kopunek lao đi như tên bắn, đối mặt rồi hạ Marchetti, nâng tỷ số lên 3-1 trong ánh mắt bất lực của các hậu vệ áo thiên thanh.

Dù gỡ thêm một bàn từ cú vuốt bóng tuyệt đẹp của Quagliarella rồi làm đối phương thót tim với pha hỏng ăn của Pepe trong thời gian bù giờ, nỗ lực ấy của Italy chỉ gieo vào lòng họ cũng như các tifosi nỗi đau và sự tiếc nuối.

Đội hình thi đấu:

Italy (4-3-3): Marchetti - Zambrotta, Cannavaro, Chiellini, Criscito (Maggio 46) - Gattuso (Quagliarella 46), De Rossi, Montolivo (Pirlo 56) - Pepe, Iaquinta, Di Natale.

Slovakia (4-2-3-1): Mucha - Pekarik, Skrtel, Durica, Zabavnik - Strba (Kopunek 87), Kucka - Stoch, Hamsik, Jendrisek (Petras 90'+4) - Vittek (Sestak 90'+2).

Bàn thắng: Vittek 25' & 73', Kopunek 89' - Di Natale 81', Quagliarella 90'+2.