Nổi giận vì cổ phiếu Toyota rớt giá, một nhóm các cổ đông đang tập hợp đơn kiện hãng ra tòa đã che giấu mức độ nghiêm trọng của sự cố lỗi chân ga.

Vào 5/10/2009, đúng ngày hãng xe danh giá Nhật Bản công bố kế hoạch triệu hồi xe do sự cố, giá cổ phiếu Toyota dao động trên ngưỡng 75 USD. Đến 21/1, khi Toyota công bố đợt triệu hồi thứ hai do lỗi chân ga, cổ phiếu của hãng vẫn đạt mức 90 USD.

Tuy nhiên, mọi chuyện trở nên tồi tệ hơn khi các thông tin chi tiết hơn về sự cố được hé lộ. Từ cuối tháng 1 đến đầu tháng 3, giá cổ phiếu Toyota sụt 16%. Tình hình đang được cải thiện, song với giới đầu tư như vậy vẫn chưa đủ để ngăn nguy cơ thua thiệt hàng trăm triệu đôla trong tương lai.

Tính từ cuối tháng một tới nay, mức vốn hóa của Toyota tại Mỹ giảm 13% xuống còn 135,87 tỷ USD. Còn tại Tokyo, giá cổ phiếu Toyota cũng giảm gần 17% kể từ 21/1, tổng giá trị thị trường giảm 25,1 tỷ USD.

Ít nhất 3 đơn kiện đã được gửi tới tòa án, trong đó các nhà đầu tư tố cáo hãng không thành thật ngay lần đầu công bố triệu hồi xe, mà lấp liếm rằng sự cố tăng tốc đột ngột đơn giản chỉ là trục trặc ở thảm lót sàn. Chính sự không thành thật này, theo các nhà đầu tư, đã khiến cổ phiếu tăng giá ảo.

Cũng theo đơn kiện, thông qua thông cáo báo chí, họp báo, trả lời phỏng vấn truyền hình, thậm chí phân tích cổ phiếu, Toyota đã cung cấp thông tin với định hướng sai lệch, khiến nhà đầu tư và công chúng ảo tưởng rằng sự cố rất nhỏ, dễ dàng khắc phục, thậm chí đây chỉ là lỗi xuất phát từ các lái xe.

Đây chỉ là một trong nhiều vụ kiện có thể khiến Toyota điêu đứng sau vụ lỗi chân ga, bên cạnh các khiếu kiện của nạn nhân và thân nhân những người gặp tai nạn do sự cố gây ra. Các đơn kiện đang chờ thụ lý tại tòa án California, nơi đặt trụ sở Toyota Bắc Mỹ. Nếu Toyota bị xử thua, mức đền bù thiệt hại có thể lên tới hàng trăm, thậm chí hàng tỷ đôla.

Toyota từ chối bình luận với lý do vụ kiện đang được cơ quan chức năng thụ lý. Công ty cũng bác bỏ nghi ngờ sự cố tăng tốc đột ngột xuất phát từ lỗi điện tử.

Trong quá khứ, đã có một số trường hợp cổ đông giành phần thắng khi kiện công ty che giấu thông tin. Năm 2008, khi đại gia năng lượng Enron sụp đổ, người ta mới vỡ lẽ rằng cổ phiếu của hãng tăng cao nhiều năm liền là nhờ các nhà băng và hãng kiểm toán che giấu gian lận. Sau đó, các tổ chức tài chính đã bị yêu cầu bồi thường 7 tỷ USD cho 1,5 triệu nhà đầu tư.

Với trường hợp của hãng viễn thông Worldcom, lãnh đạo tập đoàn cùng nhiều ngân hàng đầu tư và hãng kiểm toán phải chi 6 tỷ USD bồi thường cho cổ đông vì che giấu gian lận. Bản thân cựu chủ tịch Bernard Ebbers phải lĩnh án 25 tù.

Toyota đang đối mặt với đơn kiện của hàng trăm chủ xe yêu cầu bồi thường tới 3 tỷ USD cho những thiệt hại gây ra bởi sự cố chân ga. Đó là chưa kể những trường hợp tử vong hoặc bị thương.